Holiday blues. Waarom de feestdagen je zo moe en somber kunnen maken (en wat je wél kunt doen)

Stel. Je opent Instagram en ziet alleen maar gezellige tafels, twinkelende lichtjes en blije families in matching pyjama’s. Ondertussen voel jij je vooral moe, leeg, overprikkeld of verdrietig. Misschien mis je iemand. Misschien ben je ziek. Misschien is je leven ineens veranderd of hangt er al jaren spanning in je familie.

Als jij jezelf het liefst zou afmelden voor de hele decembermaand, dan is deze blog voor jou.

In deze blog lees je:

• waarom december voor zóveel mensen extra zwaar is

• welke signalen horen bij de zogenaamde holiday blues

• wat je zelf kunt doen om beter voor jezelf te zorgen

• hoe mijn F*ck de Feestdagen cheatsheet en programma’s je hierin kunnen steunen

Je bent echt niet de enige die de feestdagen vooral wil overleven.

En precies om je daar een beetje mee te helpen heb ik een gratis product voor je gemaakt, de Eerste Hulp bij Feestdagen cheatsheet. Je kunt 'm gratis downloaden.

Ja ik zie op tegen de feestdagen

Waarom december zo zwaar voelt

1. De buitenkant is gezellig, de binnenkant is complex

Psychologen beschrijven al jaren dat veel mensen in december juist méér somberheid, eenzaamheid en stress ervaren. Niet minder. De druk om het leuk te hebben, alles uit de kast te halen en dankbaar te zijn, kan keihard botsen met hoe je je werkelijk voelt.

Voor alleenstaanden en mensen zonder hechte familiebanden kunnen de feestdagen extreem eenzaam voelen. Onderzoek liet eerder al zien dat bijna de helft van de alleenstaanden in Nederland blij is als de feestdagen voorbij zijn en het weer “gewoon” 2 januari is.

Tel daar rouw, ziekte, relatieproblemen of geldstress bij op en je hebt een recept voor overbelasting.

2. Minder licht, meer moe en somber

Dan is er nog iets wat we vaak vergeten. De natuur.

In de herfst en winter is er minder daglicht. Dat verstoort je biologische klok en hormonen. Huisartsen en GGZ instellingen leggen uit dat een tekort aan licht kan zorgen voor meer melatonine en minder serotonine. Daardoor kun je je overdag juist slaperig, uitgeput en somber voelen.

Ongeveer 3 procent van de Nederlanders heeft zelfs een echte winterdepressie. Veel meer mensen hebben een mildere winterdip.

Dus als jij in december denkt “hoezo ben ik zó moe en prikkelbaar”. Je lijf reageert gewoon logisch op weinig licht, veel prikkels en emotionele ballast.

3. Rouw en lege stoelen

Voor mensen in rouw zijn de feestdagen vaak extra confronterend. Uitvaartorganisaties en hulpverleners zien dat december en januari voor veel nabestaanden zwaardere maanden zijn. Lege stoelen aan tafel, eerste feestdagen zonder een geliefde, oude tradities die niet meer hetzelfde voelen.

Dat mag pijn doen. En die pijn gaat zelden weg omdat er ergens een gourmetstel wordt aangezet.

Signalen dat je last hebt van holiday blues

Iedereen is anders, maar veel mensen herkennen één of meer van deze signalen in december:

• je bent extreem moe, zelfs als je “niks bijzonders” doet

• je slaapt slecht of juist heel veel

• je voelt je sneller emotioneel, prikkelbaar of huilerig

• je ziet op tegen afspraken, familie-etentjes of verplichtingen

• je voelt je eenzaam, zelfs in een volle kamer

• je piekert veel over wie er níet meer is

• je hebt minder zin in dingen waar je normaal wel van oplaadt

Belangrijk. Holiday blues is niet hetzelfde als een depressie, maar kan er wel tegenaan schuren. Twijfel je, of herken je jezelf al langer in depressieve klachten, neem dan altijd contact op met je huisarts.

Je bent niet raar. De omstandigheden zijn intens

Dit stuk is belangrijk.

Je bent niet zwak omdat jij niet staat te juichen bij het idee van kerstdiners, familiebezoeken en glitterjurken. Je bent niet “ongezellig” als je liever onder een deken kruipt dan onder een kerstboom.

De combinatie van

• weinig licht

• hoge verwachtingen

• rouw, gemis, verandering, verlies of ziekte

• sociale druk en ingewikkelde familiepatronen

maakt december gewoon een intens seizoen voor je zenuwstelsel.

Als je dat eenmaal snapt, kun je stoppen met vechten tegen jezelf. En beginnen met zorgen voor jezelf.

Wat kun je doen tegen holiday blues en decemberstress

Er is geen magische truc waarmee de feestdagen ineens makkelijk worden. Wel zijn er praktische dingen die helpen. Veel psychologen en hulpverleners geven dezelfde lijn mee: verlaag de druk, zorg voor structuur en zoek ondersteuning.

Een paar concrete handvatten.

1. Verlaag de lat

Je hóeft niet overal bij te zijn. Je hoeft niet iedereen tevreden te houden. Je hoeft niet het perfecte diner, de perfecte outfit en het perfecte huis te hebben.

Stel jezelf dit soort vragen:

• Waar móet ik echt bij zijn

• Waar heb ik oprecht zin in

• Waar mag ik nee tegen zeggen dit jaar

“Goed genoeg” is in december vaak méér dan genoeg.

2. Plan rust in, niet eromheen

Zet rustmomenten net zo serieus in je agenda als afspraken met anderen. Bijvoorbeeld:

• één dag in het weekend die “kerstvrij” is

• een wandeling zonder telefoon na elk familiebezoek

• een avond per week die alleen voor jou is

Je systeem heeft hersteltijd nodig. Zeker als je in rouw bent of een winterdip hebt.

3. Zoek licht op

Probeer elke dag even daglicht te pakken. Al is het maar een blokje om in de ochtend of tussen de middag. Licht helpt je biologische klok en kan je stemming positief beïnvloeden.

Bij ernstige winterdepressie wordt soms lichttherapie geadviseerd, maar ook kleine, haalbare stapjes zoals gordijnen open, buitenlucht en lampen op tijd aan helpen al.

4. Geef je gevoel ruimte

Holiday blues wordt vaak erger als je probeert alles weg te drukken. Rouw, boosheid, teleurstelling, jaloezie, eenzaamheid. Het zijn allemaal logische reacties.

Dingen die kunnen helpen:

• schrijven over wat je voelt

• een ritueel voor degene die je mist

• een gesprek met iemand die je vertrouwt

• letterlijk even uit de situatie stappen als het je te veel wordt

Je hoeft niet de hele avond sterk te blijven als de leegte keihard binnenkomt.

5. Deel je grenzen

Grenzen beschermen niet alleen jou, maar ook de relatie. Zinnen als:

• “Ik kom graag, maar ik blijf niet de hele avond”

• “Dit jaar sla ik het kerstdiner over, het is me even te veel”

• “Ik beantwoord niet alles, ik ben snel overprikkeld”

zijn geen egoïsme. Het is zelfzorg. En ja, dat voelt in het begin spannend.

Wanneer het tijd is om hulp te zoeken

Laat je altijd serieus nemen als je merkt dat:

• je al wekenlang somber bent en nergens meer plezier uit haalt

• je nauwelijks meer uit bed komt

• je meer gaat drinken, eten of verdoven om maar niets te voelen

• je denkt dat het voor anderen beter zou zijn als jij er niet meer bent

Praat dan met je huisarts of een psycholoog. En als je gedachten aan zelfdoding hebt, neem contact op met 113 (www.113.nl) of bel 113 of 0800 0113.

Je hoeft dit nooit alleen uit te zoeken.

Hoe F*ck de Feestdagen je kan helpen

Dit alles is precies waarom ik F*ck de Feestdagen heb gemaakt.

Niet als glitterpakket of “maak je december magisch in 5 stappen”. Maar als eerlijke eerste hulp voor mensen die zich moe, verdrietig en overprikkeld voelen in deze periode.

1. Gratis “Eerste Hulp bij Feestdagen” cheatsheet

Dit is je laagdrempelige start.

Je krijgt onder andere:

• mini oefeningen om terug te komen bij jezelf

• scripts voor lastige gesprekken en grenzen

• zachte affirmaties voor de rotmomenten

Je kunt de cheatsheet gratis hier downloaden. Hij is gemaakt als snelle lifeline voor iedereen die denkt: ik trek deze maand maar net. Download 'm hier:

Ja, geef mij die cheatsheet

2. F*ck de Feestdagen Noodpakket

Voor wie meer nodig heeft dan één pdf.

Het Noodpakket is een 10 daags pakket met:

• elke dag zachte steun en video's

• kleine, haalbare oefeningen (max 5 min)

• een zelfzorglijst en diverse tips en tools

• focus op grenzen, rouw triggers en overprikkeling

• oefeningen die je zelfs vanaf de bank of vanuit bed kunt doen

• een geleide meditatie en jaarafsluitend ritueel om te landen

Het is geen zware cursus. Wel een dagelijkse, liefdevolle check in zodat je niet op de automatische piloot door blijft rennen. Meer info over het Noodpakket vind je hier.

Kijk dan hier

3. F*ck de Feestdagen Premium Programma

Premium is voor jou als je deze periode niet alleen wilt overleven, maar ook bewust wilt markeren.

Je krijgt:

• álles uit het Noodpakket

• elke dag steun, uitleg én video's

• verdiepende (schrijf)oefeningen (5-10 min)

• 3 extra geleide meditaties om te landen in je lijf

• een creatieve opdracht en ritueel om het jaar af te ronden

• 2 live sessies met mij: in een kleine, veilige groep met gelijkgestemden

• een warme community met mensen die precíes weten hoe je je voelt

Zodat je niet alleen blijft ronddraaien in je hoofd, maar begeleid wordt in voelen, verwerken en loslaten.

Geen zorgen, geen lange video's, ingewikkelde opdrachten of nog meer 'taken', alleen zachte steun, uitleg en begeleiding. Met maar 5-10 minuutjes per dag.

Meer info over het Premium Pakket vind je hier:

Ik wil goed voor mezelf zorgen

Tot slot

Somber, moe of overprikkeld zijn tijdens de feestdagen zegt niets over jouw waarde als mens. Het zegt vooral iets over hoe intens deze periode is. Met weinig licht, veel verwachtingen en misschien een groot gemis.

Je hoeft het niet alleen te dragen.

Niet in je hoofd. Niet aan tafel.

En zeker niet ’s nachts in bed.

Wil je een eerste zachte stap zetten, dan kun je de gratis cheatsheet downloaden. Voelt het alsof je meer bedding nodig hebt, dan zijn het Noodpakket en het Premium Programma er om je daar doorheen te dragen.

Je hoeft december niet te “faken tot je het maakt”. Je mag het op jouw manier doen. Met alle gevoelens die daarbij horen. Je hoeft het niet alleen te doen.