“Ze moeten me wel hebben.”

Drie ouders en drie keer kanker. Hoe leef je daarmee verder?

De stiefvader van Yuri (24) kreeg uitgezaaide darmkanker. Een paar maanden later bleek dat de borstkanker waarvan zijn moeder veertien jaar eerder was genezen, in alle hevigheid was teruggekeerd. Uitgezaaid en ongeneeslijk. Nog voordat het gezin van de eerste klap kon bijkomen, leefden twee mensen van wie hij hield tegelijk met de wetenschap dat ze zouden overlijden.

En terwijl de meeste leeftijdsgenoten bezig zijn met een eerste woning, vakanties of carrière, leerde Yuri hoe je een euthanasietraject doorloopt, hoe een hospice voelt en hoe het is om afscheid te nemen van iemand die nog leeft.

Alsof dat nog niet genoeg was, kreeg ook zijn vader onlangs de diagnose ongeneeslijke hersenkanker.

“Ben je thuis? Ik moet je iets vertellen.”

Bij sommige zinnen weet je meteen dat je leven weer op zijn kop staat. Yuri wist het al voordat zijn vader de voordeur door was. Hij kende die stem en die blik. Hij kende het soort stilte dat eraan voorafgaat, want de afgelopen jaren had hij die stilte al te vaak gehoord.

Drie ouders. Drie keer kanker. Dat is bijna onvoorstelbaar om mee te moeten maken. Je kunt je afvragen hoe iemand daarna nog overeind blijft. Misschien is dat ook precies de reden waarom zoveel mensen zich herkennen in Yuri’s verhaal. Niet omdat iedereen hetzelfde meemaakt, maar omdat verlies zich eigenlijk nooit netjes één voor één aandient. Soms is het leven genadeloos en dient de volgende klap zich al aan terwijl je de vorige nog probeert te bevatten, laat staan 'verwerken'. (Ik spreek altijd liever van integreren, want met verwerken lijkt het alsof iets weg gaat of 'op moet houden'.)

In de nieuwste aflevering van de Story Of My Life Podcast vertelt Yuri daar openhartig over. Niet om medelijden op te wekken. Sterker nog: dat is precies waar hij bang voor is. Hij wil niet bekendstaan als "die aandachtszoeker". Hij wil laten zien dat je ook na het donker weer van dingen in het leven kunt genieten en iets kunt betekenen voor een ander. Dat maakt zijn verhaal zo bijzonder.

Toen zijn stiefvader Arno hoorde dat genezing niet meer mogelijk was, gebeurde er iets wat veel mensen zich nauwelijks kunnen voorstellen. Er kwam geen verbittering of paniek. Natuurlijk was er veel verdriet, maar er was óók humor. Zwarte humor. Het soort humor waar buitenstaanders soms van schrikken, maar dat binnen een gezin juist een beetje lucht kan geven.

Arno en Yuri’s moeder gingen iedere ziekenhuisafspraak samen tegemoet. Als de één een behandeling had, ging de ander mee. Ze maakten grappen over wie er als eerste zou overlijden. Voor de kinderen was dat geen ontkenning van de werkelijkheid. Het was juist een vorm van liefde. Ze lieten zien dat kanker hun lichaam kon afbreken, maar niet hun manier van leven, denken en er voor elkaar zijn.

Toen Arno uiteindelijk koos voor euthanasie, werd ook dat geen kille medische gebeurtenis. Alle dierbaren stonden om zijn bed. Er werd gehuild, er werd gelachen. En er werd natuurlijk ook afscheid genomen. En juist omdat alles gezegd was, bleef er ook rust achter.

Nog geen vier maanden later veranderde alles opnieuw.

De chemo’s van Yuri’s moeder sloegen niet meer aan. Er werd een plek gevonden in Hospice Parunashia in Sint-Michielsgestel. Yuri verzette zich er eerst met alles wat hij had tegen. Een hospice voelde voor hem als een plek waar je alleen nog naartoe ging om te sterven. Hij wilde zijn moeder graag thuishouden. Zelf voor haar zorgen. Liefst alles zelf doen.

Tot hij in het hospice binnenstapte.

Wat hij aantrof was geen somber sterfhuis, maar een warme plek waar aandacht belangrijker was dan haast. Een plek waar mensen nog leefden en waar werd gelachen. Waar zijn moeder zelfs nog een kamer met balkon uitzocht omdat ze, zoals alleen zij dat kon zeggen, “tot de laatste minuut zou blijven roken.”

Het zijn precies dat soort details die je nergens in medische folders leest, maar die iedereen herkent die ooit een dierbare verloor. Rouw zit niet alleen in de grote gebeurtenissen. Rouw zit juist in de kleine gewoontes. In een favoriete stoel of een stem die nooit meer door het huis klinkt.

Voor Yuri was dat een gehaktbal.

Zijn moeder en Arno maakten er altijd een wedstrijd van wie de lekkerste maakte. Een paar weken na de uitvaart besloot hij het zelf te proberen. Hij nam één hap en brak. Niet omdat die gehaktbal zo bijzonder was, maar omdat zijn hersenen in één seconde teruggingen naar alle avonden waarop ze nog samen aan tafel zaten. Twee minuten later schoot hij door zijn tranen heen in de lach. "Wat zit ik hier te janken om een gehaktbal".

Rouw is vreemd.

Soms overvalt het je op een begraafplaats of in de supermarkt. En soms gewoon aan de keukentafel, met een bord eten waar niemand anders iets bijzonders aan zou vinden.

Juist daarom is Yuri’s verhaal belangrijk. Het laat zien dat rouw niet volgens een schema of bepaald tijdspad verloopt. Dat je de ene dag kunt lachen en de volgende dag volledig kunt instorten. Dat je even kunt vluchten in alcohol of gokken, jezelf op tijd kunt terugfluiten en daar zonder schaamte over kunt praten.

Niet omdat dat je definieert, maar omdat eerlijkheid iemand anders kan helpen zijn eigen gedrag te herkennen voordat het uit de hand loopt. Misschien is dat wel de grootste kracht van deze aflevering.

Er worden geen grote levenslessen verkocht. Geen makkelijke antwoorden gegeven. Alleen een jonge man die hardop vertelt wat veel anderen stilletjes proberen te dragen.

Zeker als je jong bent. Misschien herken je jezelf of herken je iemand in je omgeving. Misschien zit je zelf midden in een afscheid, ben je mantelzorger of vraag je je af hoe je verder moet nadat kanker je gezin heeft geraakt.

Dan is deze aflevering er voor jou.

Beluister de volledige aflevering van de Story Of My Life Podcast en hoor Yuri’s complete verhaal, in zijn eigen woorden. Inclusief Brabants accent. :) Soms is herkenning geen oplossing, maar wel precies wat je nodig hebt om je iets minder alleen te voelen.

En merk je dat rouw of afscheid nemen je leven blijft beheersen of je belemmert om de dingen te doen waar je vroeger plezier uit haalde? Nicole van Story Of My Life helpt mensen en families om ruimte te maken voor gesprekken die vaak worden uitgesteld. Bijvoorbeeld over afscheid, herinneringen of over alles wat nog gezegd mag worden.

Want hoe zwaar verlies ook is: je hoeft het echt niet alleen te dragen. Zoals Yuri zegt: zoek die hulp op, schaam je niet.