Feestdagen als je iemand mist: de lege stoel aan tafel
- Nicole Theuns
- 13 dec 2025
- 8 minuten om te lezen
De meeste kerstfilms laten het niet zien, maar jij kent ’m misschien maar al te goed:
de lege stoel aan tafel.
Die plek waar vorig jaar nog iemand zat te lachen, te mopperen, te praten. Die plek waar nu alleen bestek ligt. Of waar iedereen net iets te hard omheen beweegt en vooral doet alsof er geen lege plek is.
Voor mensen in rouw zijn de feestdagen vaak alles behalve “de gezelligste tijd van het jaar”.
Juist in december lijkt alles wat pijn doet harder te schuren. De lege stoel. De kaart die je niet meer hoeft te sturen. Het cadeau dat je nooit meer koopt. De stilte nadat iedereen naar huis is.
In deze blog wil ik je meenemen in:
waarom rouw rond de feestdagen zo intens voelt
welke onzichtbare loyaliteiten en verwachtingen meespelen
hoe je zélf mag bepalen hoe je met die lege stoel omgaat
een paar zachte ideeën voor rituelen en houvast
en hoe mijn F#ck de Feestdagen tools je daarin kunnen ondersteunen
Voor als jij bij de gedachte aan december vooral denkt: “Hoe kom ik hier in hemelsnaam doorheen.”
Ben je direct op zoek naar meer hulp en houvast, dan heb ik iets moois voor je gemaakt. Via deze gratis 'Eerste Hulp bij Feestdagen' cheatsheet krijg je -helemaal gratis- direct fijne tips, affirmaties, kleine oefeningen en handige scripts. Download 'm hier.
Waarom rouw in december extra pijn doet
Rouw is altijd rauw. Maar rond de feestdagen komt er nog een paar kilo extra gewicht bij om te dragen.
Alles draait om “samen”
December is één grote PR-campagne van samenzijn. Reclames, series, social media: overal zie je families om de tafel, kleinkinderen op schoot, partners hand in hand. Iedereen mooi aangekleed en vrolijk lachend.
Als jij iemand mist, voelt dat als een enorm contrast: zij zijn gezellig samen en ik zit hier met mijn lege stoel.
Tradities zijn rituelen en rituelen zijn juist weer geheugentriggers
Die ene schaal waar altijd oma’s stoofpeertjes in zaten. Het spel dat je elk jaar met je broer speelde. De grap waar je partner zich altijd aan ergerde. Ook ik moet dit jaar voor het eerst onze familietraditie met mijn oma missen: na de kerkdienst met z'n allen worstenbroodjes eten bij oma. En dat voel je.
Tradities zijn rituelen. En rituelen hangen vol herinneringen. In december loop je dus niet alleen door een maand die soms toch al wat donkerder voelt, maar door een soort museum van “vroeger was het anders”.
Rouw gaat niet weg omdat het kalenderjaar dat handig vindt
De wereld schakelt door: “alweer een jaar verder”, “de tijd heelt alle wonden”, maar jouw lijf en hart werken niet met jaarafsluitingen, maar met golven. Jep, rouw komt in golven. Het ene moment denk je dat het best oké, of zelfs heel goed, met je gaat en het andere moment wordt je zo overspoeld door een rouwgolf. Ook als dat al van jaren geleden is.
Dat kan maken dat je je extra alleen voelt: iedereen lijkt vooruit te bewegen, terwijl jij juist merkt hoe zeer het nog doet.
De “we maken er toch wat van”-modus
Veel mensen in rouw gaan in december in een soort overleefstand, want niet willen zeuren, niemand tot last willen zijn en de sfeer niet willen verpesten.
Dus doe je extra je best (aanpassen). Lachen, meedoen, gourmetten, spelletjes. En pas op de wc of in bed komt de stortvloed. Of je sluit jezelf helemaal af en wilt niemand zien, terwijl je je eigenlijk ook heel eenzaam voelt (vermijden). Ook verdoven komt voor, om de pijn maar niet te hoeven voelen (ook een vorm van vermijden). Het is niet goed of slecht, het is menselijk. Het is alleen niet altijd helpend. En er zijn andere manieren om er mee om te gaan, die wel helpend zijn, daar kom ik zo op terug.
Onzichtbare regels die het je extra moeilijk maken
Alsof rouw nog niet zwaar genoeg is, hangen er rond de feestdagen ook allerlei onuitgesproken regels in de lucht. Bijvoorbeeld:
“Met kerst moet je bij familie zijn”
“We horen het gezellig te hebben”
“Je moet dankbaar zijn voor wat je nog wél hebt”
“Over de dood hebben we het liever niet”
"Het is al zo lang geleden"
"Laten we het gezellig houden"
Misschien heb je ze letterlijk gehoord. Misschien voel je ze alleen maar in de ruimte hangen. Hoe dan ook: ze kunnen je het gevoel geven dat jouw verdriet “ongepast” en ongewenst is.
Het gevolg kan zijn dat je je tranen inslikt, je herinneringen inslikt of jezelf kleiner maakt dan je gemis is. En daarmee doe je jezelf enorm tekort. En dat wringt.
En daarbovenop kun je óók nog loyaliteit voelen naar de overledene. Een deel van je wil misschien helemaal geen fijne kerst zonder hen. Alsof meedoen verraad is en alsof lachen betekent dat je ze vergeet. Hint: dat is niet zo... Rouw is liefde zonder adres. Je vergeet iemand niet door plezier te hebben.
Hoe dan ook: als je al deze lagen optelt, is het bijna logisch dat je moe en overprikkeld raakt, nog voordat december goed en wel begonnen is.
Je mag zélf kiezen wat je met de lege stoel doet
Er is geen “goede” manier om met een lege stoel om te gaan. Je mag elk jaar opnieuw voelen wat klopt voor jou. Geef jezelf toestemming om het op jouw manier te doen.
Een paar opties (en ze zijn allemaal legitiem):
De stoel blijft staan
Je laat bewust een plek vrij. Misschien met een foto, een kaars, een voorwerp.
Niet om het jezelf extra moeilijk te maken, maar als erkenning: jij hoort er nog bij, ook al ben je er niet meer fysiek.
Dit kan troostend zijn als iedereen er zo over denkt. Maar het kan ook (nog) te rauw voelen. Dan is het oké om het anders te doen.
De stoel wordt “gedeeld”
Soms helpt het om iemand anders op die plek te zetten, juist om te voelen: het leven stroomt door. Niet als een vervanging, maar als verbinding.
Je kunt bijvoorbeeld zeggen:
“Dit was altijd de plek van papa. Vanavond schuif jij daar aan. Niet om hem te vervangen, maar omdat hij dat waarschijnlijk prachtig had gevonden.”
De stoel verdwijnt bewust
Misschien is het voor jou juist te pijnlijk om steeds naar die lege plek te kijken. Dan mag je de tafel anders dekken. Geen altaar of symbool, gewoon: een heel andere opstelling.
Dat is geen verraad. Dat is een stukje zelfzorg. En dat mag je jezelf gunnen.
De stoel staat in een andere ruimte
Je kunt ook ergens anders in huis een klein hoekje maken. Met een foto, kaars, kaart of symbool, waar je tussendoor even heen kunt. Zodat je niet heel de avond “in functie” hoeft te blijven aan tafel.
Wat je ook kiets, de belangrijkste boodschap is:
Je hoeft niet te kiezen wat “het meest volwassen” of “het meest spiritueel” of “het meest logisch” klinkt. Je mag kiezen wat jou dit jaar het minst uitput.
Praten over de lege stoel (als iedereen vooral wil gourmetten)
Praten over iemand die er niet meer is, blijft spannend. Zeker als de rest van de familie vooral hunkert naar “even normaal doen”. Een paar dingen die kunnen helpen:
Noem het gewoon
Je mag letterlijk zeggen: “Voor mij voelt die lege stoel best groot vanavond.”
Of: “Mag ik een herinnering delen aan mam, voordat we beginnen?”
Meestal blijkt dat meer mensen het fijn vinden dat iemand het benoemt. Er is alleen bijna nooit iemand die de eerste stap durft te zetten.
Spreek je behoefte uit
Wil je graag herinneringen delen? Of juist niet de hele avond over het verlies praten?
Beiden zijn helemaal oké, spreek het uit.
Zinnen die kunnen helpen:
“Ik vind het fijn om hem vandaag af en toe even te noemen. Doe vooral mee als je wilt.”
“Als ik vanavond ineens even stil val of naar de wc ga, dan heeft dat met haar te maken. Je hoeft me niet te fixen, even laten is genoeg.”
Maak het klein
Je hoeft geen groot ceremonieel moment te organiseren. Het kan ook een korte proost “op haar” zijn met een glas, of een kaarsje dat iemand aansteekt of een kort rondje waarbij iedereen één herinnering deelt.
Het gaat niet om perfect. Het gaat er om dat het er even mag zijn.
En als jij iets heel anders wilt dan de rest
Lastig scenario: jij voelt een duidelijke nee naar het traditionele kerstdiner, maar de familie drukt toch door. Hier kruisen rouw, grenzen en schuldgevoel elkaar keihard.
Een paar dingen om jezelf aan te herinneren:
Je aanwezigheid is geen verplicht kerstcadeau aan anderen.
Je mag kiezen voor een kortere versie (“ik kom wel, maar blijf niet tot middernacht”).
Je mag één dag wél komen en een andere dag níet.
Je mag aangeven dat dit jaar anders voelt en dat je iets nieuws wilt proberen.
Je verdriet minder maken om het voor anderen makkelijk te houden, wringt met je eigen gevoel en zorgt er vaak vooral voor dat jij na de feestdagen instort. Daar is uiteindelijk helemaal niemand mee geholpen. Jij al helemaal niet. Neem je eigen gevoel serieus.
Zachte rituelen voor als je iemand mist met de feestdagen
Een paar ideeën die je kunt gebruiken of aanpassen:
Schrijf een brief aan degene die je mist en leg die op hun plek.
Bak of maak hun lievelingsgerecht en vertel erbij waarom.
Leg een boekje op tafel waar iedereen die wil een korte herinnering in schrijft.
Maak een klein altaartje in huis met foto, een kaars of een voorwerp en ga daar na de drukte even zitten.
Plan bewust een “rouw pauze” in je dag: 10 minuten muziek, schrijven of huilen.
Niks moet. Het zijn alleen maar opties. Pluk eruit wat goed voelt voor jou en laat liggen waar je niks bij voelt.
Hoe F#ck de Feestdagen je kan helpen als je met een lege stoel zit
Als je dit leest en denkt “ja, dit ben ik, maar ik weet niet eens waar ik moet beginnen”, dan is het logisch dat je hoofd volloopt. Je hoeft dit niet in één keer op te lossen.
Juist voor dit soort situaties heb ik F#ck de Feestdagen gemaakt. Omdat ik weet hoe het voelt en omdat je het niet alleen hoeft te doen dit jaar. Het is geen magische oplossing, wel een stukje zachte begeleiding.
1. Gratis Eerste Hulp bij Feestdagen-cheatsheet
Een gratis pdf voor als je nu vooral denkt: help.
mini-oefeningen om te voelen wat jij nodig hebt
kant en klare zinnetjes voor lastige gesprekken
affirmaties voor de momenten waarop je je schuldig, leeg of overprikkeld voelt
Een snelle eerste houvast als je het even niet meer weet.
2. F#ck de Feestdagen Noodpakket (10 dagen)
Voor als je merkt dat een pdf niet genoeg is.
tien dagen lang kleine, haalbare oefeningen rond rouw, grenzen en zelfzorg
iedere dag een beetje steun, precies in de dagen dat het zwaarste voelt
gemaakt voor mensen met weinig energie en volle hoofden (max 5 min per dag)
Zodat je niet alleen maar door de dagen heen hoeft te ploeteren, maar stukje bij beetje meer ruimte voelt. Ook mooi om als steunend kadootje te geven aan iemand in rouw.
3. F#ck de Feestdagen Premium
Voor als de lege stoel niet alleen pijn doet, maar van binnen van alles losmaakt.
alles uit eht noodpakket
verdiepende schrijfoefeningen over jouw verhaal en gemis
drie extra geleide meditaties om uit je hoofd en in je lijf te komen
een afsluitend ritueel om deze december bewust te markeren (niet weg te poetsen)
live sessies in een kleine groep die weet hoe het is om door deze weken heen te laveren
een community waar je gelijkgestemden treft die precies weten hoe je je voelt
Niet om het verlies kleiner te maken. Wel om jou minder alleen en overspoeld te laten voelen. Alles op jouw tempo en op jouw manier.
Tot slot
De lege stoel aan tafel is geen teken dat je vastzit in het verleden.Het is een teken dat er iemand was die belangrijk genoeg was om te missen.
Je rouw maakt je niet ongezellig.
Je gemis maakt je niet 'defect'.
Je moeheid maakt je niet ondankbaar.
Je bent een mens in een maand die keihard kan schuren. Dus je mag die stoel zien, voelen wat dat met je doet en daar keuzes op maken.
En als je ergens wilt beginnen, begin dan klein. Eén ademhaling. Eén zinnetje. Eén kaarsje.
Of één cheatsheet die je herinnert aan iets essentieels:
Je hoeft december niet heldhaftig alleen te dragen.
Opmerkingen